Ο θεσμός της διαμεσολάβησης είναι ένας θεσμός ο οποίος αποσκοπεί στην επίλυση αστικών διαφορών με εξωδικαστικό και απλό τρόπο και εφαρμόζεται σε όλες τις προηγμένες χώρες συμβάλλοντας στην αποσυμφόρηση των δικαστηρίων και την ταχύτερη απονομή της δικαιοσύνης σε πολλούς τομείς του δικαίου ( οικογενειακές διαφορές, αστικές, εμπορικές κλπ ) .
Με τη διάταξη του εδαφ. δ΄ του άρθρου 8 του Ν. 4821/2021 εισήχθη για πρώτη φορά ο θεσμός της διαμεσολάβησης και στις κτηματολογικές αγωγές στις υποθέσεις όπου διάδικοι είναι ιδιώτες και εξαιρέθηκαν οι υποθέσεις όπου διάδικοι ήταν το Δημόσιο , οι ΟΤΑ και τα ΝΠΔΔ. Η ρύθμιση αυτή ήταν ένα σημαντικό εργαλείο στους εφαρμοστές του δικαίου και προσέφερε σημαντικά στην επίλυση διαφορών μεταξύ ιδιωτών σε μία σειρά κτηματολογικών αγωγών.
Με τη διάταξη του άρθρου 59 του ν. 5197/2025 και στη συνέχεια με το άρθρο 23 του ν. 5232/2025 τροποποιήθηκε το άρθρο 6 ν. 2664/1998 και επεκτάθηκε ο θεσμός της διαμεσολάβησης και στο Δημόσιο, τους ΟΤΑ και τα ΝΠΔΔ με τίς ακόλουθες προβλέψεις
- Πριν από τη συζήτηση κάθε αγωγής ο ενάγων οφείλει επί ποινή απαραδέκτου της συζήτησης να προσκαλέσει, με την αγωγή ή με ιδιαίτερο δικόγραφο, όλους τους εναγόμενους, εκτός των προσώπων αγνώστου διαμονής, σε υποχρεωτική αρχική συνεδρία διαμεσολάβησης ενώπιον κτηματολογικού διαμεσολαβητή που επιλέγεται από ειδικό μητρώο, το οποίο καταρτίζεται και τηρείται σε ηλεκτρονική μορφή από την Κεντρική Επιτροπή Διαμεσολάβησης
- το Δημόσιο, Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης ή νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου εκπροσωπούνται από τον αρμόδιο λειτουργό του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και από τους υπηρετούντες νομικούς συμβούλους ή δικηγόρους με έμμισθη εντολή ή από δικηγόρους με ειδική προς τούτο πληρεξουσιότητα
- οι διάδικοι ενημερώνονται από τον διαμεσολαβητή εγγράφως τριάντα (30) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη διενέργεια της Υποχρεωτικής Αρχικής Συνεδρίας
- πριν από τη διενέργειά της παρέχεται στους αρμόδιους λειτουργούς έγγραφο των αρμόδιων Υπηρεσιών σχετικά με την προβολή ή μη δικαιωμάτων του Δημοσίου επί του δικαιώματος που προσβάλλεται με την ανακριβή πρώτη εγγραφή
- Σε περίπτωση μη παροχής του ανωτέρω εγγράφου παράγεται τεκμήριο περί μη προβολής δικαιωμάτων του Δημοσίου
- Η μη αποστολή του ανωτέρω εγγράφου, καθώς και η μη έγκαιρη αποστολή του από τον υπάλληλο της αρμόδιας Υπηρεσίας συνιστά ειδικό πειθαρχικό παράπτωμα
Για την εφαρμογή της ανωτέρω προβλεπόμενης από το νόμο διαδικασίας διαμεσολάβησης έχουν δοθεί στους αρμόδιους υπαλλήλους οι σχετικές οδηγίες του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με το ΚΥ-110395/9850Β1/21-07-2025 έγγραφό του και της ΑΑΔΕ με την από 08/10/2025 εγκύκλιο
